Gönderen Konu: Klima Sistemleri  (Okunma sayısı 2029 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Ömer Muluk

  • Ömer
  • 5. Vites
  • *****
  • İleti: 1438
  • Eski tipocu
    • ERZBEY - 1999 TİPO 1.6 SLX İE / ÇELİK GRİ
  • *Adı soyadı : Ömer Muluk
  • *Meslek: Sağlık Teknikeri
  • *Yaş: 42
  • *Şehir: Antalya
  • Araç Markası: Diğer
  • Araç Modeli: Diğer
  • Yakıt Türü: LPG
Klima Sistemleri
« : 04.Haz.2008 18:51:25 »

<a href="http://www.obitet.gazi.edu.tr/animasyonlar/aircondination/AIRCOND.SWF" target="_blank" class="new_win">http://www.obitet.gazi.edu.tr/animasyonlar/aircondination/AIRCOND.SWF</a>

OTOMOTİV BİLİM VE TEKNOLOJİ TOPLULUĞU sitesinden alıntıdır
http://www.obitet.gazi.edu.tr/

Çevrimdışı Ömer Muluk

  • Ömer
  • 5. Vites
  • *****
  • İleti: 1438
  • Eski tipocu
    • ERZBEY - 1999 TİPO 1.6 SLX İE / ÇELİK GRİ
  • *Adı soyadı : Ömer Muluk
  • *Meslek: Sağlık Teknikeri
  • *Yaş: 42
  • *Şehir: Antalya
  • Araç Markası: Diğer
  • Araç Modeli: Diğer
  • Yakıt Türü: LPG
Ynt: Klima Sistemleri
« Yanıtla #1 : 14.Tem.2008 21:19:43 »
Klima Sistemi

*Klima: Bir yerin veya bölgenin,serinletme ve ısıtma işlemini yapan sistemlere denir.
*Klima, kabin içi sıcaklığın istenilen değerde ayarlanması,kabin içi nem oranının ayarlanması,temiz havanın alınabilmesi,hava sirkülasyonunun sağlanması amacıyla kullanılır.



Klima Parçaları
1-Kompresör
2-Kondanser
3-Nem tutucu şişe
4-Evaparatör




Kompresör
Kompresör; evaparatörden alçak basınçlı gazı emerek, yüksek basınçlı gaza dönüştürür ve bu gazın sıvı hale gelmesi için kondansere gönderir. Evaparatör içinde gerekli vakumu oluşturur.





Kondanser (Yoğuşturucu)
Kondanser;  Kompresörün bastığı yüksek basınçta ve gaz halindeki klima gazını alır ve klima gazını sıvı  haline dönüştürür. (yoğuşturur)

Kondenser Fanı : Elektrik motorlu fan kondenser ısındığı zaman termostatı sayesinde devreye girerek soğutma yapar




Nem Tutucu Şişe
Kondanserden gelen sıvı halindeki klima gazını filtre eder ve nemini alır. Sıvı ve gazı ayırır.





Evaparatör (Buharlaştırıcı)
Evaparatör,ısı değiştiricisidir. Evaparatör üzerinden geçirilen sıcak hava sıcaklığını burada bırakarak soğuk havayı araç içine gönderilir. Böylece araç içi soğutulmuş olur.
Evaparatör,içinde alçak basınçlı soğutucunun dolaştığı bir çeşit radyatördür.
Evaparatör girişinde soğutucunun tamamı buharlaşmamıştır.Tamamen buharlaşma soğutucudan geçtikten sonra olur.



Evaporatör Fanı : Elektrik motorundan aldığı tahrikle çalışan fan evaporatörün üzerinden aldığı soğuk havayı kanallara üfler



GENLEŞME VALFI : Sıvı halindeki klima gazını evaparatöre püskürtür. Dolayısıyla yüksek basınçlı olan klima gazı küçük sıvı taneciklerine ayırırken aynı anda basıncı da düşer



Otomotiv klimalarında atmosferik basınçta kendiliğinden buharlaşan ve buharlaşırken içerisinde  bulunduğu havanın sıcaklığın, üzerine alarak havayı soğutan freon gazı kullanılmaktadır.
Freon gazı olarak bugüne kadar R-12 gazı kullanılmaktaydı. Ancak R12 gazının doğaya karşı tehlikeli bir gaz olduğu saptanmıştır. R-12 gazı atmosfere bırakıldığı zaman ozon tabakasını delmekte veya o/on tabakasındaki mevcut deliği büyütmektedir.



Freon GazıR134a, soğutucularda kullanılan renksiz gaza verilen addır. 90'lı yıllarda ozon tabakasına zararlı olduğu için birçok ülkede kullanımı yasaklanan R12  gazının yerine kullanılmak üzere üretilmiştir. Genellikle R134a , Freon 134a olarak adlandırılır. Üretim amacına uygun olarak ozon tabakası üzerinde herhangi bir zararlı etkisi yoktur.







Gaz Çevrimi



1) Kondanser (Yoğuşturucu)
2) Genişleme Vanası (Kısılma Vanası)
3) Evaporatör (Buharlaştırıcı)
4) Kompresör






Manuel kumandalı


Sıcaklık ayar düğmesi-Hava miktarı ayar düğmesi-Hava dağıtım yönleri düğmesi


Otomatik kumandalı


Hava sıcaklık değerleri ve araç hızı bilgileri sensörler vasıtasıyla ECU’ya iletilir. Kompresör,hava geçiş klapeleri ve elektrofan işleticilerine pozisyon verilir.

Polen filtresi
Polen filtresinin görevi kabini içine giren havayı temizlemek (toz, polen v.s. gibi partikülleri yok etmek)
Eskimiş bir filtre klima sisteminin etkinliğini azaltabilir.


(mesut kardeşin çalışmasından alıntı  ;) )


Gaz dolum ve kaçak kontrolü



Gaz dolum tankı


Ultraviole kaçak tespit sıvısı ve ışıkla kontrolü


Klima Kullanımı

Otomobilin motoru çalıştırılmadan ve motor ısıtılmadan kesinlikle klima açılmamalı.
Isınmış havanın hızla dışarı çıkabilmesi için camlar kısa bir süre açık tutulmalı.
Klima çalıştığı zaman kalorifer düğmesi soğuk konumunda olmalı.
Motor çalıştıktan sonra klima önce düşük devirde, istenilirse daha sonra yüksek devirde çalıştırılmalı.
Klima açıldığında havanın sürücü ve yolculara direkt gitmemesine dikkat edilmeli. Üflemeler tabana ve camlara verilmeli.

Çevrimdışı Ömer Muluk

  • Ömer
  • 5. Vites
  • *****
  • İleti: 1438
  • Eski tipocu
    • ERZBEY - 1999 TİPO 1.6 SLX İE / ÇELİK GRİ
  • *Adı soyadı : Ömer Muluk
  • *Meslek: Sağlık Teknikeri
  • *Yaş: 42
  • *Şehir: Antalya
  • Araç Markası: Diğer
  • Araç Modeli: Diğer
  • Yakıt Türü: LPG
Ynt: Klima Sistemleri
« Yanıtla #2 : 14.Tem.2008 21:21:19 »
KLİMALAR

BASINÇ
Basınç; katı, sıvı veya gaz halindeki maddeler tarafından, birim yüzeye etki eden dik kuvvettir.Basınç birimi olarak, genellikle kg / cm2 veya bar kullanılır.Atmosfer basıncı ise atmosferdeki havanın, birim yüzeye uyguladığı kuvvettir.Atmosfer basıncı; deniz seviyesinde 1,033 kg / cm2 'ye eşittir. Yaklaşık 1 kg / cm2 olarak alınabilir.Gazlar, ısındıkça genleşir ve hafifler.Vakum, örneğin kapalı bir kap içersindeki basıncın, atmosfer basıncından düşük olmasına denir.

ISI ve SICAKLIK
Isı, bir enerji çeşididir. Birimi, kalori ( çal) 'dir. Genellikle de kilokalori ( kcal) olarak kullanılır. Sıcaklık, ısı etkisi ile değiştirilebilen büyüklüktür.Basınç ile sıcaklık arasında doğru orantılı bir ilişki vardır. Basınç arttıkça, sıcaklık da artar.

NEM
Havanın içerisindeki su buharı miktarına nem denir.Soğuk havalarda pencere camlarında oluşan su tanecikleri havadaki nemden kaynaklanır.

SERİNLETME
Serinletme sistemi; sistemde kullanılan gazın, sıvı halden gaz haline geçişinde, ortamdan ısı alması ile ortam sıcaklığının düşürülmesi prensibine dayanır.Bu olayın gerçekleşmesi için, kapalı gaz dolaşım sisteminin olması gerekir.

Serinletme verimini etkileyen nedenler:
- Havanın sıcaklığı ve nemi
- Otomobilin hızı ve motorun devri
- Kabin içine güneşin etkisi ile sıcaklık girişi
Ön cam      ( % 35 )
Arka cam   ( % 23 )
Yan camlar   ( % 16 )
Tabandan   ( % 19 )
Tavandan   ( % 5   )
Kapılardan   ( % 2   )
- Havalandırma sisteminden ısı girişi
- Kapı fitillerinden hava girişi

KLİMA
Bir yerin veya bölgenin, serinletme ve ısıtma işlemini yapabilen sistemlere klima adı verilir.
Klimanın kullanım amaçları:
1. Kabin içi sıcaklığının istenilen değerde ayarlanması.
2. Kabin içi nem oranının ayarlanması.
3. Kabin içine temiz havanın alınabilmesi.
4. Hava sirkülasyonunun sağlanması.

KLİMA
Kapalı gaz dolaşım sistemi olarak da adlandırılan bu sistem için, örnek olarak TempB otomobillerimizde kullanılan sistem seçilmiştir.



Klima sistemdeki gazın; sıvı hale dönüştürülmesi için, sıkıştırılması ve soğutulması gerekir.Kompresör, klima gazını kondansere sıkıştırır. Basıncı ve sıcaklığı atlan klima gazı, kondanserden geçerken ortalama 60 °C sıcaklıkda sıvı hale dönüşür.Kondanser; otomobil seyir halinde iken dış hava ile park halinde veya sıkışık trafikte ise kondanser fanı ile soğur.Basıncı yüksek sıvı haldeki klima gazı, genleşme valfinden, geniş bir hacme geçer ve basıncı düşer.Sıvı halindeki soğutucu gaz, evaparatör içerisinde buharlaşarak çevresindeki ısıyı toplar. Evaparatör yüzeyi ve çevresi " -10 °C " ile " -18 °C " 'ye kadar soğur.Soğuma sonucu sağlanan bu serinlik, sürücü tarafından kumanda edilen evaparatör fanı âl otomobilin içine üflenir.Bu olay; soğutucu gazın buhar halinden, tekrar sıvı haline dönüşmesi ile tekrarlanır.

KLİMA GAZI

Sistemin emniyeti bakımından soğutma sisteminde kullanılan gaz; yanıcı olmayan, patlamayan, zehirsiz, aşındırmayan ve paslandırmayan özellikleri bulunmalı ve sistemde bir sızdırma olduğunda da kolay anlaşılabilir olmalıdır.
Otomobillerimizde bugüne kadar, Freon 12 ve R134a klima gazları kullanılmıştır.
Freon 12 gazı; ( Refrigerant) R12 gazı olarak da adlandırılmaktadır.
Freon 12 gazı; renksizdir, kokusuzdur, zehirsizdir, aşındırıcı ve tutuşucu değildir. Ancak, sigara ateşi veya aleve yakın yerde bulunursa çok zehirleyici olabilmektedir.
Freon 12 gazı, özelliğini kaybetmeyen ve kendi kendini yenileyebilen bir gazdır. Göze kaçmadıkça tehlikesi olmamaktadır.
Freon 12 gazı; 1 atm basınç altında, -29,7 °C sıcaklıkta kaynar. 5 ila 6 atm. basınçda, 20 °C sıcaklıkda sıvı haline gelir.
Kilogram başına çektiği ısı miktarı 35 kilokaloridir. Büyük bir ısı taşıma kabiliyeti vardır.
Kolaylıkla sıkıştırılabildiği gibi, basınç altında kimyasal değişikliği de olmaz. Alçak basınçta, düşük sıcaklıkta buharlaşır.

R134A GAZI:

Yerküreyi; güneşin zararlı ultraviole ışınlarından, ozon tabakası korur. Bu tabaka, atmosfere karışan kloro-floro karbon gazlan nedeni ile azalmaktadır. Bunun sonucu olarak, kuzey kutbu üzerinde gittikçe büyüyen bir" ozon tabakası deliği" meydana gelmiştir.
Ozon tabakasının delinmesi, doğal dengeyi bozmakta ve canlı organizmalara zarar vererek, deri kanseri gibi hastalıklara yol açmaktadır.
Ozon tabakasındaki delinme bu hızla devam ederse; 2030 yılına kadar dünyanın ortalama sıcaklığının 1,5 - 4,5 °C artacağı ve bunun sonucu olarak da deniz seviyelerinin 0,2 4- 1,4 m. yükseleceği tahmin edilmektedir.
Ozon tabakasının korunabilmesi için, çevre koruma örgütleri ve hükümetlerce alınan kararlar uyarınca, freon gazları ( R11, R12, R113, R114, R115 ) yerine, daha zararsız soğutucu gazlar kullanılacaktır.
Eylül - 1987 yılında imzalanan uluslararası Montreal protokolü 'ne göre, zararlı freon gazlarının kullanım ve üretimleri kademeli olarak azaltılacak ve 2000 yılında tamamen durdurulacaktır.
R134a gazı; ozon tabakasına zarar vermemekte, ancak " greenhouse " (sera) etkisine yol açmaktadır.
Greenhouse etkisi, petrol fosili türeyi çoğu gazda görülen, " atmosferin ısı önleme özelliğini azaltma etkisi" şeklinde açıklanabilir. Bu etki sonucu, yerkürenin ısısı artmaktadır.
Soğutucularda yaygın olarak kullanılan R12 gazı yerine, R134a gazının kullanımı planlanmıştır.
R134a gazı; Ekim -1993 yılında T.O.F.A.Ş. 'ta üretilen klimalı Tempra - Tipo otomobillerimizde, Aralık -1995 tarihinden itibaren ise 131 tip otomobillerimizde kullanılmaktadır.
R134a gazının kimyasal ve fiziksel özellikleri tamamen farklı olduğu için freon gazları bulunan klima devrelerinde kesinlikle kullanılmamalıdır. Çünkü; R134a gazının kullanılacağı klima sistemlerinde, bir çok parça farklıdır.
Klima sistemi servis hizmetleri sırasında; R12 parçaları ile karıştırılırsa komple sistemin hasar görmesi riski vardır.
R134a devresindeki tüm rekor bağlantıları değiştiğinden, kullanılacak tamir ve bakım takımları da değişik olacaktır.
R134a devrelerine gaz dolumu için, bu gazın özelliklerine uygun dolum cihazları ve kaçak dedektörleri geliştirilmiştir.
R12 gazının dolumunda kullanılan gaz dolum cihazları, R134a gazını doldurmak için kesinlikle kullanılmamalıdır. Yanlış kullanımları önlemek için, boru bağlantıları değiştirilmiş, dolum vanaları değiştirilmiş, uyarıcı etiket ve yazılar kullanılmıştır.

KLİMA SİSTEMİNİN PARÇALARI


EVAPARATÖR

Dış   hava evaporatörden geçişi esnasında FREON 12 gazından hararet olarak yüksek sıvı olarak alçak basınçlı ve   düşük  hararettedir ve daima bu alçak basınç durumunda buharlaşma meydana gelir ve gaz durumuna geçer. Evaporatör peteklerine giren hava soğutulur, nemi alınır ve bu hava otonun içine verilmiş olunur.


Evaporatör

NEM TUTUCU FİLİTRE

Nem tutucu filtrenin kesiti

   Nem tutucu fılitrenin değişik fonksiyonları vardır. Başlıca görevi sistemin sıvı ve gaz şekillerini ayırmaktır. Ayrıca sistemin çalışması esnasında devrede sıvı şeklinde büyük bir miktar gaz rezervi yapar. Filitrenin bir başka görevide 2 adet silikajel torbası ile sistemde kalan muhtemel nem taneciklerini kurutmaktır.

KONDANSER
   
   Termik ısı değişkenliği yaratan aliminyum veya bakır borulardan ve aliminyum  peteklerden oluşur. FREON 12 gazı kondenserin serpentinlerinden geçerken gaz halinden sıvı .haline dönüşür.Kondenserde oluşan yetersiz bir ısı değişikliği sistemde basıncın yükselmesine neden olacağı gibi FREON 12 gazının kondense olmasına ve genleşme (Expansion) valfıne hala gaz şeklinde geleceğinden sistemin soğutma kapasitesini düşürecektir. Konderıser oto seyir halinde iken normal dış hava ile otopark halinde iken ve sıkışık trafikte elefetrofkı vasıtası ile soğumaktadır.
 

Kondanser

PRESOSTAT ( Üç kontaklı basınç anahtarı)
Yüksek basınç hattına bağlı olan presostatın; sistemdeki basınca göre, üç görevi vardır.

- 15 bar basınçta; otomobil park halinde veya sıkışık trafikte iken gazın kondanse olabilmesi için, kondanser elektrofanını devreye alır.
- 25 bar'lık basınç değeri üzerine çıktığında; ( kondanser fanı  herhangi bir nedenden dolayı devreye girmez ise basınç yükselir) kompresörü devre dışı bırakır.
- 2,5 bar 'lık basınç değeri altına indiğinde; ( sistemde kaçak olduğunda veya dış hava sıcaklığı 10 °C 'nin altına düştüğünde ) kompresörü devre dışı bırakır.

GENLEŞME VALFİ:


Evaporator giriş kanalı üzerinde bulunmaktadır. Alçak basınç ve yüksek basınç devrelerini birbirinden ayırır. Genleşme valfından sonra  FREON 12   gazı   yüksek basınçta ve sıvı haldedir. Kondenserden geçen bu sıvının genleşmesi esnasında basınç ve ısı   değişikliği meydana gelir fakat gaz sıvı formunu muhafaza eder. Kompresör devre    dışı   olduğu ( Sistem   çalışmaz iken) zaman sistemin    yüksek   basınç    devresindeki     soğutma expansıon    valf   borusundan alçak basınç borusuna geçer, bu   iki   basıncın birbirlerini seviye olarak karşıladığı anda kompresör devreye girer.

KOMPRESÖR



1 - Kavrama diski      
2 - Elektro mıknatıs      
3 - Kasnaklı rotor                  
4 - Keçe ( conta grubu )      
5 - Küresel yatak      
6 - ön plaka ve segman      
7 - Rotor
8 - Dişli grubu
9 - Piston
10 - Supap plaka contası
11 - Supap taşıyıcı plaka
12 - Silindir kapak contası
13 - Silindir kapağı
14 - iğne uçlu supap
15 - Emme ve gönderme kanalları
16 - Yağ doldurma tapası
17 - Rulmanlı kusunetler
18 - Gövde

Otomobillerimizin klima sistemlerinde genel olarak, üç tip kompresör kullanılmaktadır.Sankyo ve Harrison marka kompresörler; pistonlu tip olup, sabit hacimli veya değişken hacimli Nippodenso marka kompresör ise paletli tiptir. Kompresör hareketini, manyetik kavramalı kasnak ile motorun krank kasnağından alır. Kompresörün mekanik parçalarının yağlanabilmesi için, klima gazı içinde çözünebilen yağ vardır.

KLİMA SİSTEMİ

Klima sistemi, genel olarak ısıtma - havalandırma sisteminin aynısıdır. Farklılığı, kalorifer kutusunun
içerisinde evaparatörün bulunmasıdır.



A - Dış hava girişi   
B - Hava giriş klapesi   
C - Dahili hava girişi   
D - Evaparatör   
E - Isıtıcı   
F - Ön cam defrost çıkışı
G - Karışım klapesi
H - Alt dağıtım klapesi
l -  Üst dağıtım klapesi
J - Ön göğüsten çıkış
K - Arka koltuk ayak kısmına giden hava


MANUEL KLİMA


A - Ön cam defrostu ve buğusunun alınması için hava çıkışı
B - Ön yan camların defrostu ve buğusunun alınması için hava çıkışı
C - Soğuk ve sıcak havanın yolcuların ayağına yönlendirilmesi için hava çıkışı

DÜĞMELER

Hava miktarı ayar düğmesi
Evaparatör fanının dört hızı vardır. " OFF " konumunda bütün sistem kapanır


Hava sıcaklık ayar düğmesi


Hava dağıtım düğmesi


BUTONLAR

Klima açma-kapama butonu
Klima çalıştırıldığında; hava ayar butonu " O " konumunda iken, evaparatör fanı 1. hızda çalışır


Hava dolaşım butonu   
Bu butona basıldığında,  içeri hava  giremez. Kabin içindeki hava dolaşır.
Bu konum, kabin içini hızlı soğutmak veya kısa.; sürede  ısıtmak  için  veya  dış  havanın  kirli  olduğu yerlerde kullanılır.


YÖNLENDİRİCİLER











« Son Düzenleme: 14.Tem.2008 22:20:57 Gönderen: erzbey »

Çevrimdışı Adminnn

  • Administrator
  • TURBO
  • ******
  • İleti: 9037
    • 2002 FİAT MAREA HLX 2.0 20V
  • *Adı soyadı : Gazi
  • *Meslek: En Teknik Eleman
  • *Yaş: 42
  • *Şehir: Hamsiköy
  • Araç Markası: Fiat
  • Araç Modeli: Marea
  • Araç Rengi: Füme
  • Lpg Markası : Atiker
  • Model Yılı: 2002
  • Yakıt Türü: LPG
Ynt: Klima Sistemleri
« Yanıtla #3 : 14.Tem.2008 22:35:32 »
eline sağlık toprağım  :ok: :ok: :ok:

Çevrimdışı Admin

  • Administrator
  • TURBO
  • ******
  • İleti: 19387
    • 1998 Tipo SLX MPİ - Gökyüzü Mavisi
  • *Adı soyadı : Mesut
  • *Yaş: 40
  • Araç Markası: Fiat
  • Araç Modeli: Bravo SX
  • Araç Rengi: Buz Gri
  • Lpg Markası : Düp Yok
  • Model Yılı: 2001
  • Yakıt Türü: Benzin
Ynt: Klima Sistemleri
« Yanıtla #4 : 15.Tem.2008 10:56:53 »
ömer kardeşim bilgiler çok değerli..teşekkürler... :bravo: :bravo: :bravo:
Volkswagen California


Çevrimdışı Admin

  • Administrator
  • TURBO
  • ******
  • İleti: 19387
    • 1998 Tipo SLX MPİ - Gökyüzü Mavisi
  • *Adı soyadı : Mesut
  • *Yaş: 40
  • Araç Markası: Fiat
  • Araç Modeli: Bravo SX
  • Araç Rengi: Buz Gri
  • Lpg Markası : Düp Yok
  • Model Yılı: 2001
  • Yakıt Türü: Benzin
Ynt: Klima Sistemleri
« Yanıtla #5 : 07.May.2011 22:31:03 »
Klima kompresör iç yapısı

Volkswagen California